OVERKANT - betekenis en uitwerking

Beeldend kunstenaar Dike Hof wil haar reeds bestaande lichtkunstwerk ‘Vier Elementen’ uitbreiden met het nieuwe, vijfde lichtkunstwerk OVERKANT. Niet alleen hebben deze kunstwerken hun autonome waarde maar vooral geven zij uitdrukking aan het cultuurhistorische erfgoed van Vlaardingen. De Stichting Verder Kijken ondersteunt het idee van Dike Hof van harte en wil samen met haar het kunstwerk realiseren.  Door de komst van het vijfde kunstwerk herleeft bovendien de aloude route van ’t Oft naar ’t Oofd. Deze historische route steken wij in een modern en educatief jasje: van ‘t Oft naar OVERKANT. Op 9 maart 2018 was de opmaat naar deze nieuwe educatieve route en de eerste onthulling van lichtkunstwerk OVERKANT in de vorm van een sponsor City Light Xperience.

Het lichtkunstwerk ‘Vier Elementen’ bestaat uit vier woorden, uitgevoerd in neon: WATER in blauw op de Watertoren, VUUR in rood op de voormalige brandweertoren, HEMEL in blauw op de voormalige kerktoren en AARDE in groen op het voormalige koetshuis van begraafplaats Emaus. Dit werk is door Dike opgeleverd in 2009 en markeert een aantal historische panden en locaties met de bijhorende verhalen op de route.

Het kunstwerk OVERKANT wordt het vijfde lichtkunstwerk, geplaatst aan de overkant van het water, te lezen vanaf ’t Hooft, over de hele breedte van de Vlaardingse kade’s goed zichtbaar. Daarmee wordt de Vlaardingse geschiedenis opnieuw van betekenis voorzien en letterlijk belicht. OVERKANT is dan ook veel meer dan een kunstwerk in de openbare ruimte vanwege de cultuurhistorische duiding en betekenis voor de stad.

De gezamenlijke kunstwerken bieden met het opnieuw leven inblazen van de route van ’t Oft naar ’t Oofd hiermee een ‘kapstok’ aan de stad met het beschermde stadsgezicht om daadwerkelijk de historie en verhalen te verbinden en een unieke route te ontwikkelen aantrekkelijk voor de gehele regio en het onderwijs: van ’t Oft naar OVERKANT. De realisatie van OVERKANT sluit aan bij het nieuwe elan in de ontwikkeling van Vlaardingen, waarbij stad, wonen en water meer en meer met elkaar in verbinding staan. OVERKANT verbeeldt de betekenis van het water voor Vlaardingen in haar economische ontwikkeling. Bovendien versterkt OVERKANT de positie van Vlaardingen als ‘THUIS’.

Economische betekenis

Vlaardingen kent een lange historie met haar overkant en tussenliggende water. De raffinaderijen en bedrijvigheid langs het water zorgden lange tijd voor een groot deel van de werkgelegenheid in Vlaardingen. Gezinnen vestigden zich in speciaal gebouwde nieuwe wijken, voorzieningen werden gerealiseerd en Vlaardingen groeide uit tot een middelgrote stad in de periferie van Rotterdam. Sinds jaar en dag hebben ‘de overkant’ en het tussenliggende water voor Vlaardingen betekenis. Ook nu nog vinden ons economisch verkeer en onze ontwikkeling voor een belangrijk deel langs het water plaats. Vanuit de Economische Adviesraad is water ook als kansrijk thema benoemd voor Vlaardingen. Nu niet alleen naar de overkant, maar ook in de breedte. Het is letterlijk ons venster naar de wereld. Tot slot speelt het water een steeds grotere rol in de recreatieve ontwikkeling van Vlaardingen. Met OVERKANT trekken we het water de stad in. Juist door de overkant te benadrukken, worden het water en de kansen die dit biedt, zichtbaar.

Betekenis voor het wonen en leven in Vlaardingen

De werkgelegenheid aan de overkant, zorgde voor groei van de stad Vlaardingen als thuisstad. Nog steeds is Vlaardingen een goede uitvalsbasis voor werken in de regio. Het actieplan Wonen zet dan ook volop in om Vlaardingen als ‘buitenstad’ en ‘thuisstad’ te ontwikkelen. De term buitenstad is voortgekomen uit de nabijheid van het vele water en groen. Een route om deze beide aspecten volop te ervaren is de route van ’t Oft naar ’t OVERKANT. Deze route verbindt het groen van onze binnenstad met het water van de vaart tot aan het Hoofd, waar de overkant zichtbaar wordt en er een weids uitzicht over het water is. Vroeger flaneerden de jonge verliefde stelletjes langs deze mooie route en maakten zij elkaar het hof. Vandaag de dag ontstaan er ook nieuwe verbindingen, maar nu op het gebied van cultuur, muziek, wonen en ontwikkeling van de stad. OVERKANT levert hier een belangrijke bijdrage aan door de betekenis van deze route, een levensader in Vlaardingen opnieuw in het licht te zetten en de verbinding tussen de binnenstad en de rivierzone meer zichtbaar en beleefbaar te maken. Aan de Rivierzone wordt bovendien volop gebouwd, met nieuwe woningen die Vlaardingen als thuisstad nog sterker moeten maken. OVERKANT is daarbij de perfecte markering van hoe de economische ontwikkeling en het thuis voelen bij elkaar horen. In onze overtuiging hoort bij OVERKANT dan ook een vervolg met een markering aan de Vlaardingse kant van het water. Echter wel in deze volgorde. Want zonder overkant, had ‘thuis’ een heel andere vorm gekend.

Cultuur historische en educatieve betekenis

Het begrip OVERKANT zien wij als immaterieel erfgoed: het begrip is onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van Vlaardingen en bij menig oudere Vlaardinger zal het verhalen los maken. Het neonwerk visualiseert dit Vlaardingse verleden en completeert de route. De vijf neonwerken tezamen visualiseren de route, inclusief enkele markeringen langs de route. Een educatief plan activeert de route. Dit werken wij uit samen met andere lokale culturele instellingen: Kade 40, museum Vlaardingen, Stadsgehoorzaal, Stadsarchief Vlaardingen et cetera. Maar ook met scholen en verenigingen zodat een breed gedragen route ontstaat. Ook behoort een route langs het water, langs Maassluis en Schiedam tot de mogelijkheden.

De route loopt langs punten in Vlaardingen die een belangrijk moment in de geschiedenis markeren. De route verbindt deze punten, en zet deze bovendien op een moderne manier weer ‘in het licht’. Zo vormen bijvoorbeeld de Slag bij Vlaardingen en het Geuzenverleden, maar ook de Touwbaan en het Museumkwartier belangrijke elementen waarbij verleden, heden en toekomst met elkaar worden verbonden.